IMP Modelau

Available Translations:

Beth Mae’r Modelau yn eu Gwneud a Sut Fyddan Nhw’n Cael eu Cyfuno?

Proffidioldeb Fferm

Mae model fferm gyfan, SFARMOD, yn amcangyfrif proffidioldeb amrywiol gweithgareddau amaethyddol o fewn pob daliad fferm amser-llawn yng Nghymru.

I wneud hynny, mae SFARMOD yn defnyddio gwybodaeth senario a fewnbynnir yn ogystal ag opsiynau rheoli a pholisi sy’n cael eu pennu gan y defnyddiwr. Mae’r opsiynau hyn yn cynnwys cymorthdaliadau amaethyddol a rheolau mewn perthynas â’r arwynebedd tir o dan wahanol fathau o reolaeth gynhyrchiol neu anghynhyrchiol (e.e. defaid, gwenith, braenar ac ati). Drwy roi senario penodol a set o opsiynau rheolaeth a pholisi, mae allbwn SFARMOD yn amcangyfrif o broffidioldeb y math presennol o fferm a phob math amgen posibl o fferm am bob daliad fferm.

Cynhyrchedd Coetir

Mae’r modelau coedwigaeth, DSE a CARBINE, gyda’i gilydd yn amcangyfrif cynhyrchedd coedwigaeth a’i photensial i storio carbon, ar sail yr wybodaeth senario a fewnbynnir ac opsiynau rheoli. Yna defnyddir gwybodaeth am bris pren yn ogystal â chostau sefydlu a rheoli coedwigaeth i amcangyfrif proffidioldeb pum opsiwn gwahanol rheoli coedwig ar raddfa daliad fferm.

Trosglwyddir yr allbynnau hyn i SFARMOD i ganiatáu i goetir ar-fferm gael ei ystyried yn ddewis amgen posibl am ddefnydd tir o fewn fferm.

Dyraniad Tir

Cymerir proffidioldeb y gwahanol fathau o fferm o fewn y Modiwl Dyrannu Tir (MDT). Mae trosiannau o ddefnyddiau tir presennol yn cael eu rhagamcanu trwy set o reolau a throthwyon sy’n cymharu’r math presennol o fferm â’r math amgen mwyaf proffidiol o fferm.

Os yw’r math presennol o fferm yn hyfyw, mae’r MDT yn ystyried a oes math amgen o fferm fwy proffidiol. Os oes, ac mae’r cynnydd mewn proffidioldeb o’r math newydd o fferm yn ddigon i wneud trosi’n werth chweil (yng ngoleuni’r buddsoddiad cyfalaf mae ei angen i drosi) bydd fferm y model yn newid defnydd tir i’r math o fferm fwy proffidiol; os nad yw, ni fydd defnydd tir y fferm yn newid.

Os nad yw’r math presennol o fferm yn hyfyw, bydd fferm y model yn cael ei rhagamcanu i newid i’r math o fferm hyfyw fwyaf proffidiol. Os na fydd unrhyw fath o fferm hyfyw ar gael, bydd yr MDT yn ystyried a yw coedwigaeth yn ddewis amgen proffidiol yn lle. Os felly, bydd coedwigaeth yn cael ei sefydlu, ac os na, bydd tir y model yn cael ei ystyried ar gyfer mynd trwy’r olyniaeth naturiol yn allbynnau’r model.

Allyriadau Amaethyddol

Ar ôl i’r dyraniad tir a rhagfynegir gael ei sefydlu am bob fferm, mae’r model allyriadau amaethyddol, FARMSCOPER, yn pennu’r allyriadau o bob fferm y model ar sail eu maint a’u typoleg. Mae allyriadau’n cynnwys maethynnau (e.e. P), nwyon tŷ gwydr (e.e. CO2) a llygryddion (e.e. NH3-N), a gall mesurau lliniaru a bennir gan y defnyddiwr effeithio arnynt.

Gwasanaethau Ecosystem

Mae’r modelau Gwasanaethau Ecosystem (GE) yn defnyddio’r wybodaeth o’r MDT am newidiadau yn nefnydd tir a rheolaeth ar-fferm i amcangyfrif newidiadau mewn atafaelu carbon o ganlyniad i ddefnydd tir, newid defnydd tir a choedwigaeth (DTNDTCh) a newidiadau yn nefnydd mawndir. Cyfunir yr wybodaeth hon â’r wybodaeth o FARMSCOPER am allyriadau nwyon tŷ gwydr o amaethyddiaeth i amcangyfrif newidiadau cyffredinol mewn carbon. Mae’r modelau GE yn defnyddio gwybodaeth a drosglwyddir o FARMSCOPER i asesu newidiadau mewn ansawdd dŵr hefyd (e.e. statws P y Gyfarwyddeb Fframwaith Dŵr, statws N dŵr yfed, colled gwaddodion o amaethyddiaeth).

Bioamrywiaeth

Efelychir addasrwydd cynefinoedd am rywogaethau planhigion ac adar gan ddefnyddio modelau MULTIMOVE a YAB sy’n defnyddio gwybodaeth am ddefnydd tir a rheolaeth tir ar-fferm o’r MDT. Mae MULTIMOVE yn amcangyfrif addasrwydd cynefinoedd am amrywiaeth eang o rywogaethau planhigion, gan gynnwys rhywogaethau planhigion arbenigol coetir a thir âr a rhywogaethau positif Monitro Safonau Cyffredin (MSC) (planhigion arbenigol cynefinoedd lled-naturiol eraill, e.e. glaswelltir iseldir, gwlyptiroedd iseldir, rhos iseldir a chynefinoedd ucheldir).

 

Defnyddir modelau poblogaethau adar a ddatblygwyd gan Ymddiriedolaeth Adareg Brydeinig i ragfynegi helaethrwydd rhywogaethau penodol ar gyfer 68 o rywogaethau adar sy’n gysylltiedig â chynefinoedd gwahanol ledled Cymru.

Yn ogystal, mae’r model cysylltedd coetir llydanddail yn amcangyfrif effaith coetir a choedwigo newydd ar-fferm (a drosglwyddir o’r MDT) ar gysylltedd rhwng ardaloedd coetir presennol.

Ansawdd Aer ac Iechyd Dynol

Mae meta-model EMEP4UK yn defnyddio gwybodaeth sy’n cael ei throsglwyddo o’r MDT am goetir newydd a gwybodaeth sy’n cael ei throsglwyddo o FARMSCOPER am allyriadau amonia o ffermydd i amcangyfrif newidiadau yn y crynodiad mân ddeunydd gronynnol (PM2.5). Yna cyfrifir goblygiadau’r newidiadau hyn i iechyd dynol, yn nhermau blynyddoedd bywyd a gollir.

Prisio

Yng ngam olaf cadwyn integredig yr IMP, mae gwasanaethau ecosystem/ nwyddau cyhoeddus yn cael eu prisio gan ddefnyddio gwerthoedd ariannol am garbon, ansawdd dŵr ac effeithiau iechyd llygredd aer. Mae prisio GE yn dilyn hierarchaeth dulliau prisio (prisiau marchnad, costau a osgoir, ffafriaeth a ddatgelir a ffafriaeth a ddatgenir) gan ddefnyddio dulliau trosglwyddo gwerthoedd a dilyn canllawiau arfer gorau.

Mae’r gwerthoedd ariannol yn cael eu cyflwyno ochr yn ochr â gwerthoedd ffisegol am bob dangosydd, gan gynnwys bioamrywiaeth, ac effeithiau ar incwm busnes fferm.

Dysgu mwy ...

IMP Trosolwg
Pensaernïaeth IMP a chydrannau enghreifftiol
IMP Modiwl Dyrannu Tir (MDT)